Prawidłowy moment dokręcania śruby – z jaką siłą dokręcać koła w samochodzie?

Zmiana kół wydaje się banalna - kilka śrub, chwila pracy i gotowe. A jednak to właśnie na tym etapie możesz popełnić błędy, które później skutkują krzywą tarczą hamulcową, uszkodzonym gwintem albo wręcz odkręceniem się koła w trasie. Zalecany moment dokręcania śrub ma większe znaczenie niż myślisz. Dowiedz się, z jaką siłą dokręcać koła, aby móc jeździć bezpiecznie.

Dlaczego maksymalny moment dokręcania śruby ma aż takie znaczenie?

Każda śruba działa trochę jak sprężyna. Podczas dokręcania powstaje siła napięcia wstępnego, która dociska felgę do piasty. Jeśli moment obrotowy będzie zbyt mały – koło może się poluzować. Mogą też wystąpić problemy z drganiem kierownicy i utrzymaniem właściwego toru jazdy, które jako pierwsze zwiastują kłopoty. Zbyt wysoki moment dokręcania powoduje, że gwint może zostać rozciągnięty, felga odkształcona, a całe połączenie śrubowe osłabione. W efekcie również może dojść do urwania się koła. 

Warto też wiedzieć, że zbyt mocne dokręcanie śrub mocujących utrudnia ich późniejsze odkręcenie. Może się to okazać dużym problemem w trasie, gdy masz tylko dostęp do podstawowych narzędzi, a koło wymaga wymiany.

Ważne, aby nigdy nie dokręcać śrub „na oko”. Właściwy moment dokręcania to konkretna wartość podana w niutonometrach (Nm), wynikająca ze specyfikacji momentu dokręcania dla danego pojazdu.

Skąd wiadomo, jaki jest wymagany moment dokręcania śrub?

Każdy samochód ma określony właściwy moment dokręcania śrub. Jest on wyszczególniony w instrukcji obsługi samochodu. Jeśli nie masz dokumentacji auta, właściwe informacje często możesz znaleźć na stronie internetowej producenta. Możesz też sprawdzić uniwersalną tabelę momentów dokręcania śrub, która obejmuje różne marki, modele i typy obręczy.

Ogólne zasady dokręcania śrub kół mówią, że właściwy moment dokręcania wynosi:

  • 90-110 Nm dla aut miejskich i innych małych modeli osobowych z felgami stalowymi,
  • 110-120 Nm dla samochodów osobowych z felgami aluminiowymi,
  • 120-140 Nm dla SUV-ów i crossoverów,
  • 140-180 Nm dla samochodów dostawczych, vanów czy busów.

To jednak tylko orientacyjne dane. Zawsze sprawdzaj specyfikację momentu dokręcania dla konkretnego modelu.

Jak prawidłowo dokręcać śruby kół?

Ważna jest nie tylko siła dokręcania śrub, ale również kolejność i technika pracy. Zawsze stosuj się do poniższych zasad dokręcania śrub:

  • zawsze czyść gwinty z brudu i rdzy,
  • dokręcaj śruby „na krzyż” (najpierw przeciwległe, a nie po kolei),
  • używaj wyłącznie odpowiednich narzędzi do dokręcania przeznaczonych do tego celu,
  • po przejechaniu 50-100 km sprawdź ponownie moment dokręcania.

To właśnie te zasady dokręcania śrub decydują o tym, czy koło będzie trzymało się stabilnie przez tysiące kilometrów. Jeśli nie masz pewności, jakie są zalecenia dotyczące dokręcania śrub dla Twojego samochodu lub jak im sprostać, powierz to zadanie specjalistom. Dobry warsztat samochodowy wie, jak sprawdzić lub dokonać obliczenia momentu dokręcania śruby, a także jak precyzyjnie wykonać pracę.

Klucz dynamometryczny – jak dokręcać śruby?

Klucz dynamometryczny pozwala ustawić wymagany moment dokręcania śrub z dużą dokładnością. Dzięki temu nie przekraczasz maksymalnego momentu dokręcania i nie ryzykujesz niszczenia felg i gwintów. Ponadto masz pewność pracy zgodnie z zaleceniami producenta i uzyskujesz idealną powtarzalność.

Przy montażu kół nie ma miejsca na dokręcanie śrub „na oko”. Klucz dynamometryczny jest prosty w użyciu i dokładny, dlatego stanowi zalecane narzędzie do dokręcania. Fachowcy zwykle używają klucza pneumatycznego do wstępnego „dociągnięcia” śruby, a następnie stosują właśnie klucz dynamometryczny. Jeżeli chcesz samodzielnie prawidłowo dokręcać śruby, to narzędzie jest niezbędne.

Najczęstsze błędy podczas dokręcania kół

Błędy przy dokręcaniu kół są częste, szczególnie u amatorów. Mogą jednak wynikać nie tylko z braku wiedzy, ale też z rutyny czy pośpiechu. Do najczęstszych pomyłek należą:

  • brak kontroli (dokręcanie „na oko”) lub ignorowanie zaleceń dotyczących dokręcania śrub,
  • używanie klucza udarowego do końcowego dokręcania,
  • dokręcanie śrub po kolei, zamiast na krzyż,
  • stosowanie „na wszelki wypadek” zbyt dużej siły.

Konsekwencje mogą być bardzo poważne: od uszkodzonych śrub i felg po ekstremalnie niebezpieczne sytuacje na drodze, takie jak odpadnięcie koła podczas jazdy.

Pamiętaj! Zalecenia producenta istnieją w konkretnym celu i należy się ich trzymać, a właściwy moment dokręcania śrub decyduje o Twoim bezpieczeństwie. Trzymaj się więc ich ściśle. 

Przeczytaj również